Cuộc gọi mạo danh công an, ngân hàng, điện lực — và Zalo giả người quen

Vì sao quan trọng

Chú Tâm nhận một cuộc gọi: "Tôi gọi từ bên điện lực, số nhà chú đang nợ tiền điện quá hạn, không thanh toán trong hôm nay sẽ bị cắt điện." Giọng rất chuyên nghiệp, xưng đúng khu vực chú ở. Chú Tâm chưa kịp hỏi gì thì người kia đã đọc luôn một số tài khoản để "chuyển khoản nhanh, tránh bị cắt điện".

Bài Cuộc gọi giả giọng — đừng bấm chuyển tiền ở lộ trình AI Cho Mọi Người đã dạy bạn bốn bước khi một cuộc gọi giả giọng người thân xin tiền gấp: dừng — cúp máy — gọi lại số đã lưu — hỏi câu hỏi riêng. Bốn bước đó áp được nguyên vẹn cho bài này, chỉ khác một chỗ: người gọi không giả giọng ai cả, mà giả danh một cơ quan hay tổ chức — công an, ngân hàng, điện lực, nhà mạng — để mượn uy tín của nơi đó thay vì mượn giọng của người thân bạn.

Thử ngay — diễn tập, nói thành tiếng

Zalo giả người quen — khi tài khoản đúng ảnh, đúng tên

Một dạng mạo danh khác không qua cuộc gọi: tài khoản Zalo hoặc Facebook của một người bạn quen bỗng nhắn tin mượn tiền, dù lâu rồi hai người không nhắn gì. Ảnh đại diện đúng, tên đúng. Thậm chí vài dòng nhắn đầu nghe rất tự nhiên. Vì sao vậy? Vì tài khoản đó có thể đã bị chiếm quyền — qua đúng những chiêu link giả, mã OTP bạn học ở bài trước. Kẻ gian không cần giả giọng hay giả mặt, chỉ cần gõ chữ từ tài khoản thật của người quen bạn.

Dấu hiệu thường gặp có ba điều. Một, họ xin mượn một khoản không quá lớn, để bạn ít nghi ngờ hơn so với khoản lớn. Hai, lý do đưa ra gấp và mơ hồ, kiểu "đang kẹt tiền, cần gấp". Ba — và đây là dấu hiệu rõ nhất — số tài khoản nhận tiền không phải của người bạn quen, vì kẻ gian chỉ chiếm được Zalo, không có quyền vào tài khoản ngân hàng thật của họ.

Kết quả khác dự kiến?

Câu kiểm tra

Làm trên việc thật của bạn

Chọn một trong hai việc dưới đây, làm ngay hôm nay:

1. Lưu số tổng đài chính thức của ngân hàng, điện lực, nhà mạng bạn đang dùng — lấy từ thẻ, hoá đơn giấy hoặc app chính thức, không lấy từ tin nhắn hay cuộc gọi lạ.
2. Nhắn cho một người thân hoặc bạn thân một câu, để cả hai cùng nhớ quy tắc này:

Này, mình vừa học một bài về mấy kiểu giả danh công an/ngân hàng/điện lực gọi điện đòi chuyển tiền gấp, với cả kiểu Zalo bị chiếm để nhắn mượn tiền bạn bè. Từ giờ nếu bạn nhận tin nhắn xin mượn tiền từ tài khoản Zalo của mình mà thấy lạ, cứ gọi điện thoại thẳng cho mình để hỏi lại nhé, đừng ngại.

Tự chấm

Tóm lại

• Xưng đúng tên cơ quan không chứng minh đúng người của cơ quan đó đang gọi.
• Không cơ quan, ngân hàng hay công ty dịch vụ nào đòi chuyển tiền qua điện thoại để "xác minh" hay "tránh bị cắt dịch vụ".
• Tài khoản Zalo/Facebook đúng ảnh, đúng tên vẫn có thể bị chiếm — xác minh bằng cách gọi điện thoại, không nhắn lại trong chính đoạn chat đó.