Tự đo mức của bạn và chọn bước tiếp
Làm bài đo 8 câu trong 90 giây, vẽ bản đồ AI trong tuần của bạn, kiểm xem mình có đang dựa vào AI quá nhiều không, rồi chọn đúng một bước tiếp.
Kiểm tra lần cuối: 18/9/2026.
Sau bài này bạn sẽ: biết mình đang ở mức nào, thấy AI hợp với việc nào trong tuần của bạn, và chọn được đúng một bước tiếp có lý do
⏱ khoảng 20 phút (đã tính thời gian chuyển qua lại giữa các app) · 📱 Chỉ cần điện thoại
Vì sao quan trọng
Chị Lan vừa xong các bài của lộ trình. Chị mở Facebook, thấy mười quảng cáo "học AI" khác nhau, và muốn học hết. Hai tuần sau, chị không nhớ đã học gì.
Bước tiếp chọn đúng khi bạn biết mình đang ở đâu và thấy việc nào trong tuần hợp với AI. Còn một điều ít ai đo: dùng AI nhiều hơn mà tự nghĩ ít đi thì chưa phải tiến bộ.
Bài này không có đúng sai. Không ai chấm bạn. Nó là tấm gương.
Thử ngay — bài đo 8 câu, 90 giây
▶ Thử ngay — bài đo 8 câu
Mọi câu hỏi về việc bạn đã làm, không hỏi bạn "cảm thấy" mình giỏi đến đâu. Trả lời theo sự thật, ghi điểm từng câu ra giấy rồi cộng lại.
- Lần gần nhất bạn mở ChatGPT / Gemini / Copilot là khi nào? — Chưa bao giờ, hoặc không nhớ: 0 · Hơn 1 tháng trước: 1 · Trong tuần này: 2
- Trong 30 ngày qua, có bao nhiêu ngày bạn dùng AI cho việc thật (không phải nghịch thử)? — 0 ngày: 0 · 1–4 ngày: 1 · 5–15 ngày: 2 · 16 ngày trở lên: 3
- Bạn đã bao giờ tải một file lên cho AI xử lý chưa (Word, Excel, PDF, ảnh)? — Chưa: 0 · Có, một vài lần: 1 · Có, đó là cách tôi hay dùng: 2
- Lần gần nhất AI trả lời chưa đúng ý, bạn đã làm gì? — Bỏ, tự làm tay: 0 · Hỏi lại bằng câu khác: 1 · Sửa yêu cầu bằng cách thêm ví dụ mẫu, ràng buộc, hoặc vai trò cụ thể: 2
- Bạn có chỗ nào lưu lại những câu lệnh dùng tốt để lần sau dùng lại không? — Không: 0 · Tôi tìm lại trong lịch sử chat: 1 · Có file / ghi chú / thư viện riêng: 2
- Viết ra tên các công cụ AI bạn đã dùng trong 30 ngày qua, mỗi cái dùng vào việc gì. — Không viết được cái nào: 0 · Được 1 công cụ / 1 việc: 1 · Được từ 2 công cụ trở lên cho 2 việc khác nhau: 2
- Bạn đã bao giờ kiểm tra lại một con số hoặc một trích dẫn do AI đưa ra chưa? — Chưa từng: 0 · Có kiểm, chưa thấy sai bao giờ: 1 · Có kiểm và đã từng bắt được nó bịa: 2
- Bạn có thứ gì do AI làm ra mà chạy lại được, không cần gõ lại từ đầu (ví dụ: mẫu câu lệnh cố định, câu mở đầu cố định lưu trong Sổ tay — bài 14, 15)? — Không có: 0 · Có 1 thứ: 2 · Có từ 2 thứ trở lên, và người khác cũng dùng được: 3
Đọc tổng điểm (0–18):
| Điểm | Mức | Nghĩa là |
|---|---|---|
| 0–2 | Mức 0 | Chưa thật sự bắt đầu |
| 3–6 | Mức 1 | Có dùng, chưa thành thói quen |
| 7–10 | Mức 2 | Dùng đều, nhưng mỗi lần làm lại từ đầu |
| 11–14 | Mức 3 | Có hệ thống riêng |
| 15–18 | Mức 4 | Đã tạo ra công cụ cho người khác dùng |
Năm mức — bạn đang ở đâu
- 1
Mức 0
Chưa thật sự bắt đầu.
- 2
Mức 1
Có dùng, chưa thành thói quen.
- 3
Mức 2
Dùng đều, nhưng mỗi lần làm lại từ đầu.
- 4
Mức 3
Có hệ thống riêng.
- 5
Mức 4
Đã tạo ra công cụ cho người khác dùng.
Bốn cửa chặn — thắng tổng điểm:
- Câu 2 = 0 → tối đa mức 1. Không dùng thì chưa có mức.
- Câu 6 không viết được công cụ nào → tối đa mức 1.
- Câu 3 và câu 5 cùng = 0 → tối đa mức 2. Chưa đụng file, chưa lưu câu lệnh thì chưa có hệ thống.
- Câu 8 = 0 → không thể là mức 4, hạ xuống mức 3.
Dưới 16 tuổi: bỏ câu 8, tính trên 15 điểm, đọc kết quả tối đa là mức 2.
Xem một kết quả mẫu
Kết quả của bạn khác là bình thường. Hãy so 3 điểm dưới đây, không so từng chữ.
Bài đo của chị Lan (ví dụ minh họa): câu 1 = 2, câu 2 = 2, câu 3 = 0, câu 4 = 2, câu 5 = 0, câu 6 = 2, câu 7 = 2, câu 8 = 0. Tổng 10 → mức 2.
Cửa chặn: câu 3 và câu 5 cùng bằng 0 → tối đa mức 2. Khớp.
Câu thấp nhất là câu 5: chị chưa lưu câu lệnh nào. Mỗi lần nhờ AI viết tin cho khách, chị lại gõ từ đầu. Bước tiếp hợp nhất với chị không phải học thêm công cụ mới, mà là lưu năm câu lệnh dùng tốt nhất.
So 3 điểm:
- Bạn chấm theo việc đã làm thật, không theo việc định làm
- Bạn đã xét bốn cửa chặn trước khi chốt mức
- Bạn chỉ ra được câu thấp điểm nhất của mình — đó là chỗ bước tiếp nên nhắm tới
Ba câu tự hỏi — mình có đang dựa vào AI quá nhiều?
Bài đo 8 câu đo bạn dùng AI nhiều và khéo đến đâu. Nó không đo bạn còn tự nghĩ được không. Ba câu dưới đây đo điều đó. Trả lời có hoặc chưa:
- Tự làm trước. Tuần qua, có ít nhất một việc bạn tự viết bản nháp đầu rồi mới nhờ AI sửa không?
- Nói lại không nhìn máy. Úp điện thoại xuống. Bạn giải thích được bằng lời của mình điều gần nhất AI giúp bạn hiểu không — cho một người khác nghe hiểu?
- Dám không đồng ý. Lần gần nhất AI khuyên một điều, bạn có tự cân nhắc và giữ ý mình khi có lý do không?
Mỗi câu chưa là một kỹ năng đang mỏng đi. Cách giữ: chọn một việc quen, mỗi tuần làm nó một lần không có AI, rồi so với bản AI.
Kết quả khác dự kiến?
Khi con số làm bạn băn khoăn
- Điểm thấp hơn bạn nghĩ → bình thường. Bài đo hỏi việc đã làm, không hỏi hiểu biết. Mức thấp chỉ cho biết bước tiếp nên là dùng đều hơn.
- Điểm cao nhưng ba câu tự hỏi toàn "chưa" → bạn dùng giỏi nhưng đang giao cho AI phần suy nghĩ. Ưu tiên giữ kỹ năng.
- Muốn chọn hai, ba bước cùng lúc → chọn một. Làm xong trong hai tuần rồi đo lại.
- Không nghĩ ra việc nào để vẽ bản đồ → nghĩ về tin nhắn, danh sách, thông báo, thực đơn, lịch hẹn trong tuần qua.
Câu kiểm tra
Làm trên việc thật của bạn — bản đồ AI trong tuần
Liệt kê 5 việc bạn làm lặp lại mỗi tuần. Có ít nhất 2 việc đời sống (thực đơn, tin nhắn nhóm phụ huynh, so giá, lịch hẹn). Gán mỗi việc một trong bốn nhãn:
- Chỉ mình làm — việc về tiền, quyết định về người khác, thông tin riêng tư, hoặc kỹ năng bạn muốn giữ.
- AI hỗ trợ — mình làm, AI giải thích hoặc góp ý.
- AI viết nháp — AI làm bản đầu, mình sửa và chịu trách nhiệm.
- Có thể tự động — lặp lại y hệt, có người duyệt trước khi gửi.
Rồi chọn đúng một bước tiếp:
| Nếu bạn… | Bước tiếp |
|---|---|
| Ở mức 0–1 | Chọn một việc "AI viết nháp" trên bản đồ, làm lại bài 1 và bài 3 trên đúng việc đó, mỗi tuần một lần. |
| Ở mức 2, câu 5 thấp | Lưu năm câu lệnh dùng tốt nhất của bạn: câu lệnh có sẵn trong bài vào Sổ tay AI, câu lệnh của riêng bạn vào app ghi chú (xem bài 14). |
| Có bố mẹ lớn tuổi, hoặc nhà hay nhận cuộc gọi lạ | Học lộ trình Đừng Bấm Chuyển Tiền, rồi làm lại phần "việc thật" của bài 11 với bố mẹ. |
| Bản đồ có nhiều việc văn phòng | Học lộ trình Việc văn phòng, rồi lưu câu lệnh cho ba việc văn phòng lặp lại nhiều nhất. |
| Ba câu tự hỏi có từ hai "chưa" | Chọn một việc "Chỉ mình làm" để giữ kỹ năng, mỗi tuần làm một lần không AI. |
Chép khung dưới đây vào app ghi chú và điền:
Câu lệnh để dán vào AI
BẢN ĐỒ AI TRONG TUẦN CỦA MÌNH 1. [việc] — [chỉ mình làm / AI hỗ trợ / AI viết nháp / có thể tự động] 2. [việc] — [...] 3. [việc] — [...] 4. [việc] — [...] 5. [việc] — [...] Mức của mình: [0-4]. Câu thấp điểm nhất của bài đo: [câu số ... — câu đó hỏi gì] Ba câu tự hỏi: tự làm trước [có/chưa] · nói lại không nhìn máy [có/chưa] · dám không đồng ý [có/chưa] BƯỚC TIẾP (chỉ một): [...] Vì: [dựa vào câu thấp điểm nhất hoặc một việc trên bản đồ] Bắt đầu vào: [ngày] — Đo lại vào: [ngày, sau khoảng hai tuần]
Muốn có một người thật đọc một bài việc-thật của bạn và nhận xét? BaoPeak có dịch vụ chấm bài việc-thật trả phí. Hoàn toàn không bắt buộc: mọi bài của lộ trình vẫn miễn phí, và tự chấm và nhờ AI phản biện ở dưới đã đủ để bạn tiến bộ.
Tự chấm
Tùy chọn — muốn AI phản biện lựa chọn của bạn? Mở một đoạn chat mới rồi mới dán. Bỏ tên người, tên khách, tên công ty khỏi bản đồ trước khi dán.
Câu lệnh để dán vào AI
Đây là bản đồ AI trong tuần và bước tiếp tôi đã chọn. Hãy đóng vai người phản biện khó tính: (1) chỉ ra một việc tôi xếp "AI viết nháp" hoặc "có thể tự động" mà thực ra nên để "chỉ mình làm", và vì sao; (2) lý do chọn bước tiếp của tôi có chỗ nào yếu. Đừng chọn thay tôi, đừng khen trước khi góp ý. Bản đồ và bước tiếp: "[dán]"
Sửa một chỗ bạn thấy đúng — và giữ lại ít nhất một chỗ bạn không đồng ý, kèm lý do. Đó là cách tập câu tự hỏi thứ ba.
Tóm lại
- Đo việc đã làm, không đo cảm giác. Bốn cửa chặn thắng tổng điểm.
- Dùng AI nhiều hơn mà tự nghĩ ít đi thì chưa phải tiến bộ: tự làm trước, nói lại không nhìn máy, dám không đồng ý.
- Chọn một bước tiếp, có lý do, có ngày — rồi đo lại sau hai tuần.